CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ KLESZCZE
Lekarze weterynarii przestrzegają, że ukąszenie psa przez tego pasożyta może się zakończyć ciężką chorobą, a w skrajnych przypadkach nawet śmiercią zwierzącia. Wakacyjne wyjazdy na łono natury znacznie zwiększają to niebezpieczeństwo. Zatem przed wyjazdem w nowe środowisko, należy bezwzględnie pomyśleć o odpowiednim sposobie zabezpieczeniu psa przed kleszczami. Warto pamiętać, że kleszcze mogą powodować choroby także
u ludzi. Najczęstszym miejscem bytowania kleszczy są tereny zadrzewione, takie jak lasy, parki i łąki. Przyczajone na liściach lub przyczepione do źdźbeł trawy pasożyty cierpliwie wyczekują na swoje ofiary. Po przejściu na zwierzę lub człowieka rozpoczyna wędrówkę, której celem jest znalezienie miejsca odpowiedniego do ukąszenia i nassania się krwi. Kleszcz przebija skórę odpowiednio przystosowanym do tego celu aparatem gębowym i wprowadza rodzaj śliny, która zawiera toksyny oraz substancje zapobiegające krzepnięciu krwi. Na tym etapiedochodzi też często do przeniesienia tzw. chorób odkleszczowych.
Najgroźniejszą i najczęściej spotykaną chorobą przenoszoną przez kleszcze, jest BABESZJOZA( piroplazmoza). Jest ona wywoływana przez pasożytnicze pierwotniaki, które doprowadzają do masowego rozpadu czerwonych krwinek. Przebieg choroby jest ciężki i na ogół kończy się ona śmiercią psa, ponieważ właściciele zwykle zbyt późno pojawiają się z chorym psem u lekarza weterynarii.

Widoczne objawy to osłabienie spowodowane gorączką i anemią, brak apetytu, wymioty, a wraz z rozwojem choroby zaburzenia oddychania, ciemno-bursztynowe zabarwienie moczu i żółtaczka. Leczenie jest trudne, kosztowne i długotrwałe, a o efektach decyduje szybkość jego rozpoczęcia.

Inną groźną chorobą przenoszoną przez kleszcze jest powodowana przez bakterie BORELIOZA. Okres od przeniesienia zakażenia przez kleszcza do wystąpienia widocznych objawów chorobowych może wynosić nawet kilka miesięcy, a jedynym
widocznym objawem w początkowym okresie choroby jest kulawizna z ewentualnym obrzękiem jednego lub kilku stawów. Jednak oprócz stawów, choroba często atakuje serce, nerki i układ nerwowy. Leczenie polega na podawaniu dużych dawek antybiotyków
Rzadziej dochodzi do rozwoju takich groźnych schorzeń jak:
- HEPATOZOONOZA (występuje po zjedzeniu kleszcza)
- ERLICHIOZA (powodowana przez riketsje)
- HEMOBARTONELOZA (powodowana przez mykoplazmy)
- PARALIŻ KLESZCZOWY czyli FILARIOZA (powodowana przez nicienie)

Babeszjoza psów – (babesiosis canum) choroba pasożytnicza psów powodowana przez protisty z rodzaju Babesia, rzędu Piroplasmida przenoszona przez kleszcze. Choroba ta czasami też nosi nazwę piroplazmoza. Erytrocyt psa z protistami Babesia

Babeszjoza psów jest chorobą występującą obecnie na całym świecie. W Europie stwierdzana od prawie 100 lat. Pierwszy przypadek w Polsce odnotowano i opisano na Lubelszczyźnie w 1966 roku. Kleszcze przenoszące babeszjozę występują na znacznej części terytorium Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionów północnych, północno-wschodnich i wschodnich. Terenami o szczególnym zagrożeniu są lasy, łąki, parki i ogrody, zwłaszcza jeżeli są porośnięte wysoką trawą. Kleszcze wykazują z reguły wzmożoną aktywność sezonową: wczesną wiosną oraz latem i wczesną jesienią.

Przyczyny choroby

Kleszcz przyssany do zwierzęcia wprowadza do jego krwiobiegu chorobotwórcze pierwotniaki babeszjozy, które atakują erytrocyty (krwinki czerwone). Pierwotniaki Babesia canis przenikają do wnętrza zaatakowanej komórki, gdzie ma miejsce ich gwałtowne rozmnażanie. W efekcie dochodzi do rozerwania krwinki i pasożyt atakuje kolejne erytrocyty. W wyniku tego procesu dochodzi do reakcji
łańcuchowej, która prowadzi do zniszczenia znacznej części krwinek czerwonych i tym samym do anemii. Dochodzi do znacznego uszkodzenia narządów wewnętrznych, w szczególności nerek i wątroby. Dodatkowo mogą wystąpić silne zaburzenia pracy układu krążenia, a także żółtaczka.

Objawy choroby

Do objawów choroby, które mogą się pojawić w czasie od kilku dni do nawet kilku tygodni, należą: apatyczność – zwierzę staje się osowiałe, nie cieszy się np. ze spacerów i innych rzeczy, --które dotychczas sprawiały mu radość, brak apetytu – zwierzę nie chce jeść, ani pić (jeśli występuje temperatura zwierzę będzie pić dużo płynów), powiększenie węzłów chłonnych, wysoka gorączka, dochodząca do 40–41 °C, wymioty, biegunka (często z domieszką krwi), gazy, zażółcenie lub bladość błon śluzowych jamy ustnej, problemy z oddawaniem moczu, oddawanie moczu o brązowym zabarwieniu (krwiomocz), niewydolność oddechowa i krążeniowa, zaburzenia ze strony układu nerwowego.

Leczenie

Babeszjoza jest chorobą o bardzo gwałtownym przebiegu, zatem w przypadku stwierdzenia objawów konieczna jest natychmiastowa konsultacja z doświadczonym weterynarzem, który wdroży: leczenie przyczynowe, mające na celu wyeliminowanie pierwotniaka Babesia canis z krwinek zwierzęcia za pomocą leku pierwotniakobójczego – Imizolu (stosowane są również Fatrybanil, Carbesia – leki te jednak nie posiadają rejestracji w Polsce)

leczenie objawowe

płynoterapia (ew. łączona z podawaniem diuretyków), podawanie preparatów odżywczych i witaminowych, leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne za pomocą niesterydowych leków przeciwzapalnych, hamowanie ewentualnych wymiotów, antybiotykoterapia (bBabeszjozie często towarzyszą nadkażenia bakteryjne), w przypadku utraty dużej ilości czerwonych krwinek – podawanie krwi pełnej.

Zapobieganie

Na rynku polskim dostępne są preparaty w postaci kropli do nanoszenia na skórę, sprayu oraz obroży, np. Advantix, Fiprex, Frontline, Hilton, Kiltix, Preventic. We Francji i Szwajcarii jest zarejestrowana szczepionka o nazwie Pirodog (producent: firma Merial)[3].

W Polsce od 2011 dostępna szczepionka Nobivac Piro, jednak jej skuteczność nie jest do końca potwierdzona